27 kwietnia 2013

Ocena rządów Edwarda Gierka


W 2001 roku CBOS przeprowadził badanie na 964-osobowej reprezentatywnej próbie losowo-adresowej dorosłych mieszkańców Polski, dotyczące oceny rządów Edwarda Gierka. Poniżej cytuję najbardziej według mnie istotne fragmenty raportu. Aby łatwiej było go czytać, zmieniłem jedynie formę niektórych wyrazów z teraźniejszej na przeszłą. Postanowiłem także wyróżnić pogrubioną czcionką pewne elementy, co pozwoli bardziej zrozumieć wydźwięk raportu.
  

Działalność Edwarda Gierka połowa Polaków (50%) oceniła pozytywnie, a tylko 6% - negatywnie. Nieco mniej niż jedna trzecia (30%) oceniła wszystko to, co zrobił on dla kraju, wyrażając opinie pośrednie - mając mieszane uczucia wobec jego działalności. Wyodrębniono również odpowiedzi osób, które w 1980 roku miały przynajmniej 18 lat, czyli były na tyle dojrzałe, że mogły ocenić ten okres opierając się na własnych doświadczeniach, a nie na relacjach innych. Respondenci, którzy mieli własne wspomnienia z tego okresu, oceniają działalność Edwarda Gierka lepiej niż ogół badanych. W tej grupie blisko dwie trzecie badanych (63%) wystawiło oceny pozytywne”. 
 

Najważniejsze wydarzenia kojarzone przez respondentów z latami siedemdziesiątymi, kiedy to Edward Gierek przewodniczył PZPR, związane były ze sferą gospodarki. Zadłużenie zagraniczne i rozwój gospodarczy to najistotniejsze cechy, zdaniem badanych, określające tę dekadę. Sporo ankietowanych wspomniało poprawę warunków życia, ale także wprowadzenie reglamentacji żywności. Kojarzenia negatywne niewiążące się ze sferą gospodarki były stosunkowo rzadko wybierane przez respondentów. Na przykład jedynie 4% wymieniło bogacenie się elity władzy, a 3% - represje polityczne. Niewiele większa grupa ankietowanych (6%) kojarzyło ten okres z pacyfikacją protestujących robotników radomskich. Stosunkowo rzadkie były również skojarzenia z kulturą i propagandą charakterystyczną dla tego okresu. Jedynie 13% badanych kojarzyło z epoką Gierka propagandę sukcesu, a 3% - rozwój rozrywki i kultury masowej. Jeżeli weźmiemy pod uwagę jedynie odpowiedzi ankietowanych, którzy weszli w dorosłość w okresie rządów Edwarda Gierka lub wcześniej, zwraca uwagę częstsze wskazywanie przez nich na pozytywne aspekty tej dekady. Dotyczy to zwłaszcza oceny ówczesnej gospodarki i standardu życia ludzi”. 
 

Następnie zapytano respondentów, zadając im pytanie otwarte, jakie jeszcze skojarzenia - poza wymienionymi - budzi ten okres. Odpowiedzi zostały pogrupowane w kategorie. Co dziesiąty ankietowany spontanicznie wspominał ten czas jako erę pełnego zatrudnienia, kiedy nie było bezrobocia, a wszyscy mieli pracę. Niekiedy pojawiały się odpowiedzi łączące pełne zatrudnienie z godziwym wynagrodzeniem - badani twierdzili, że można było wyżyć za przeciętną pensję. Zbliżona grupa ankietowanych wymieniała - w pozytywnym kontekście - rożne ekonomiczne aspekty życia. Mówiono ogólnie o dobrobycie, czasem go konkretyzując: były wtedy dobre zarobki, pełne półki, co świadczy o nie najlepszej pamięci badanych. Pojawiały się wypowiedzi wskazujące na rozwój wsi i rolnictwa (ogółem 5%) - ludzie na wsi mieli dobrze, było zielone światło dla rolnictwa. W tym kontekście wspominano też o rentach i emeryturach rolniczych. Co dwudziesty respondent mówił o rozwoju budownictwa mieszkaniowego (5%), tu pojawiały się też uwagi o kredytach mieszkaniowych i budowlanych. Zbliżony odsetek badanych (4%) wymieniał budowy dróg, hut, szkół, a także konkretne obiekty, np. Dworzec Centralny, Trasę Łazienkowską w Warszawie. Wspominano opiekę socjalną państwa (tu zaliczono również wszelkie wypowiedzi o wczasach, sanatoriach, przedszkolach itp.), a także takie kwestie, jak spokój, poczucie stabilizacji. Pojawiły się dwie grupy wypowiedzi, w których negatywnie kojarzono tamtą dekadę. Co dwudziesty ankietowany (5%) wspominał pewne aspekty kryzysu gospodarczego, np. kartki, kolejki. Zbliżona liczebnie grupa (4%) mówiła o sferze polityki i propagandy, np. o cenzurze, masowych imprezach propagandowych, a także o zwalczaniu opozycji”.



Bibliografia
Wenzel W., Opinie o roli Edwarda Gierka w historii Polski, Komunikat z badań CBOS, sierpień 2001, www.cbos.pl

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Jeśli komentujesz jako anonim, proszę podaj imię lub nick, żebym wiedział jak mam się do Ciebie zwracać.